Gabin (aşırı yararlanma)
Unconscionability (gross disparity)
Bir tarafın; karşı tarafın zor durumunu, düşüncesizliğini veya deneyimsizliğini sömürerek edimler arasında açık oransızlık yaratmasıdır.
Tüm terimlerGabin, kanundaki adıyla aşırı yararlanma, bir sözleşmede edimler arasında açık bir oransızlık bulunması ve bu oransızlığın, zarar görenin zor durumda kalmasından, düşüncesizliğinden ya da deneyimsizliğinden yararlanılarak yaratılmış olmasıdır. Hem nesnel (açık oransızlık) hem öznel (sömürü) unsurun birlikte gerçekleşmesi gerekir.
Uygulamada, acil para ihtiyacı içindeki kişinin taşınmazını değerinin çok altında satması veya piyasayı bilmeyen birine fahiş bedelle mal satılması tipik örneklerdir. Zarar gören taraf, sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirerek edimini geri isteyebilir ya da sözleşmeye bağlı kalıp oransızlığın giderilmesini talep edebilir.
Bu haklar, kanunda öngörülen sürelerle sınırlıdır. Yalnızca kötü bir pazarlık yapılmış olması gabin için yeterli değildir; belirleyici olan, karşı tarafın zayıflığının bilinçli biçimde sömürülmesidir.
Sözleşmenin uyarlanması ile karıştırılmamalıdır: uyarlama sonradan ortaya çıkan olağanüstü gelişmelere, gabin ise sözleşmenin kuruluşundaki sömürüye dayanır.
Kanun dayanağı
- TBK m.28
Sözlükteki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Terimlerin somut olaydaki anlamı ve sonucu dosyanın ayrıntılarına göre değişir.