Dava ve usul

Kesin hüküm

Res judicata

Olağan kanun yollarına başvurulamayan ya da bu yolları tüketilmiş olan bir mahkeme kararının, aynı uyuşmazlığın taraflar arasında yeniden dava konusu yapılmasını engelleyen etkisidir.

Tüm terimler

Şeklî anlamda kesinleşme, karara karşı kanun yolu süresinin geçmesi veya kanun yollarının tüketilmesiyle doğar. Maddi anlamda kesin hüküm ise ancak tarafların, dava sebebinin ve ilk hükmün fıkrası ile ikinci davadaki talep sonucunun aynı olması hâlinde ortaya çıkar. Mahkeme bu durumu dava şartı olarak yargılamanın her aşamasında kendiliğinden dikkate alır ve davayı usulden reddeder. Kesin hüküm etkisi hüküm fıkrasına bağlanır; gerekçedeki tespitler kural olarak bu etkiyi doğurmaz. Kesinleşen hükmün ortadan kaldırılması ancak yargılamanın yenilenmesi gibi olağanüstü yollarla mümkündür.

Yalnız hüküm fıkrası

Kesin hüküm etkisi kararın hüküm fıkrasıyla sınırlıdır; gerekçede yer alan ön sorun tespitleri sonraki davada bağlayıcı sayılmaz. Bu nedenle hangi talebin karara bağlandığı, hüküm fıkrasının kapsamına göre belirlenir.

Kanun dayanağı

  • HMK m.303, HMK m.114

Sözlükteki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Terimlerin somut olaydaki anlamı ve sonucu dosyanın ayrıntılarına göre değişir.