Borçlar ve sözleşmeler

Dönme cezası

Rescission penalty

Dönme cezası, taraflardan birine belirli bir bedeli ödeyerek sözleşmeden dönme yetkisi tanıyan ve ceza koşulunun özel bir görünümünü oluşturan sözleşme kaydıdır.

Tüm terimler

Kural olarak kararlaştırılan ceza, borcun ifa edilmemesi hâlinde alacaklının talep edebileceği bir yaptırımdır ve borçluya sözleşmeden kurtulma imkânı vermez. Dönme cezasında ise borçluya seçimlik bir yetki tanınır; borçlu edimi ifa etmek ile cezayı ödeyerek sözleşmeden dönmek arasında tercih yapabilir. Bu niteliğin kabulü için borçlunun böyle bir yetkiye sahip olduğunun sözleşmeden açıkça anlaşılması gerekir; tereddüt hâlinde kayıt olağan ceza koşulu sayılır. Bağlanma parası verilmiş olması tek başına dönme yetkisi vermez; bunun için cayma parası kararlaştırılmış olmalıdır.

Cezai Şarttan Farkı

Olağan ceza koşulunda alacaklı duruma göre hem ifayı hem cezayı isteyebilirken, dönme cezasında borçlu cezayı ödeyerek borçtan kurtulur. Fark, sözleşmede borçluya dönme yetkisi tanınıp tanınmadığına bağlıdır.

Kanun dayanağı

  • TBK m.178, TBK m.179, TTK m.22

Sözlükteki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Terimlerin somut olaydaki anlamı ve sonucu dosyanın ayrıntılarına göre değişir.