Haksız şart
Unfair contract term
Tüketiciyle müzakere edilmeksizin sözleşmeye dâhil edilen ve tarafların hak ile yükümlülüklerinde dürüstlük kuralına aykırı biçimde tüketici aleyhine dengesizliğe yol açan sözleşme şartıdır.
Tüm terimlerDenetim, sözleşmenin standart biçimde hazırlanıp hazırlanmadığı ve tüketicinin şartın içeriğine etki edip edemediği üzerinden yapılır; bireysel olarak müzakere edilen şartlar bu denetimin dışındadır. Tek taraflı fiyat artırma yetkisi, sebepsiz fesih hakkı, yetki ve delil kayıtları, ispat yükünü tersine çeviren hükümler ile orantısız cezai şartlar tipik örneklerdir. Haksız sayılan şart yazılmamış kabul edilir; sözleşmenin kalan kısmı tüketici açısından geçerliliğini sürdürür. Satıcı ve sağlayıcı yönünden sözleşme metinlerinin şeffaf, anlaşılır ve okunabilir biçimde hazırlanması bu riski azaltır.
İspat yükü
Bir şartın önceden hazırlanmış olması hâlinde, o şartın tüketiciyle müzakere edildiğini ispat yükü satıcı, sağlayıcı veya kredi verene aittir. Haksız şart tüketici bakımından bağlayıcı değildir.
Kanun dayanağı
- TKHK m.5, Tüketici Sözleşmelerindeki Haksız Şartlar Hakkında Yönetmelik, TBK m.20-25
Sözlükteki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Terimlerin somut olaydaki anlamı ve sonucu dosyanın ayrıntılarına göre değişir.