Borçlar ve sözleşmeler

Sözleşme özgürlüğü

Freedom of contract

Sözleşme özgürlüğü, tarafların sözleşme yapıp yapmama, karşı tarafı seçme, içeriği belirleme ve sözleşmeyi sona erdirme konusunda kanunun çizdiği sınırlar içinde serbest olmasıdır.

Tüm terimler

Özgürlük sınırsız değildir; kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine ve kişilik haklarına aykırı ya da konusu imkânsız olan sözleşmeler kesin hükümsüzdür. Tüketici, kira, iş ve rekabet hukukunda zayıf tarafı koruyan emredici kurallar içeriğin belirlenmesini sınırlar. Kambiyo mevzuatı da bu sınırlardandır; Türkiye'de yerleşik kişiler arasında belirli sözleşme türlerinde bedelin döviz cinsinden veya dövize endeksli kararlaştırılması yasaklanmıştır. Genel işlem koşullarının içerik denetimine tabi tutulması da sözleşme özgürlüğünün önemli bir sınırını oluşturur.

Kesin Hükümsüzlük Sınırı

Emredici hükümlere, ahlaka, kamu düzenine veya kişilik haklarına aykırılık kesin hükümsüzlük doğurur. Kesin hükümsüzlük bir süreye bağlı olmaksızın ileri sürülebilir ve hâkim tarafından resen gözetilir.

Kanun dayanağı

  • TBK m.26, TBK m.27, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar m.4/g

Sözlükteki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Terimlerin somut olaydaki anlamı ve sonucu dosyanın ayrıntılarına göre değişir.