Ceza hukuku

Ceza Zamanaşımı

Criminal limitation periods

Kanunda öngörülen sürelerin geçmesiyle, suçun kovuşturulmasını veya kesinleşmiş cezanın infazını engelleyen kurumdur.

Tüm terimler

Ceza zamanaşımı, sürelerin geçmesiyle devletin cezalandırma yetkisini sona erdiren kurumdur ve iki türü vardır. Dava zamanaşımı, suçun işlenmesinden itibaren işleyen sürelerin dolmasıyla kovuşturmayı engeller; süreler, suç için öngörülen cezanın ağırlığına göre kademelenir. Ceza zamanaşımı ise kesinleşmiş cezanın, süresi içinde infaz edilmemesi hâlinde çektirilmesini önler.

Süreler; çocuklara karşı işlenen belirli suçlarda uzatılmış, soykırım ve işkence gibi bazı suçlarda ise tamamen kaldırılmıştır. Dava zamanaşımı; iddianame düzenlenmesi ve sorgu gibi kanunda sayılan işlemlerle kesilir ve yeniden işlemeye başlar; kesilmelerle uzayabilecek toplam süre de kanunla sınırlanmıştır.

Sürelerin dolması, kamu düzeninden sayılır ve yargılamanın her aşamasında kendiliğinden gözetilir; dolmuşsa dava düşer. Şikâyete bağlı suçlardaki kısa şikâyet süresiyle karıştırılmaması gerekir; ikisi ayrı kurumlardır ve ayrı hesaplanır.

Karıştırılmaması gereken

Özel hukuktaki zamanaşımı ile karıştırılmamalıdır: oradaki süre alacağın istenebilirliğini etkiler, buradaki süreler ise cezalandırma yetkisini sona erdirir.

Kanun dayanağı

  • TCK m.66
  • TCK m.68

Sözlükteki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Terimlerin somut olaydaki anlamı ve sonucu dosyanın ayrıntılarına göre değişir.