GLOSSARY
Turkish legal terms,
in plain language.
What the terms in your file mean, which statute they rest on and where they come up in practice.
88
All
Family 56
Obligations and contracts 88
Criminal 62
Intellectual property 23
Property and lease 70
Enforcement and insolvency 49
Administrative and tax 26
Employment 66
Data protection 27
Succession 37
Healthcare 22
Insurance and compensation 25
Arbitration and mediation 23
Transport, customs and foreign trade 28
Commercial and corporate 81
Consumer 21
Litigation and procedure 61
A
Acceptance
Kabul, kendisine öneri yöneltilen tarafın öneriyi olduğu gibi benimsediğini bildiren ve muhatabına ulaşmasıyla birlikte sözleşmenin kurulmasını sağlayan tek taraflı irade açıklamasıdır.
Agency without authority
Vekâletsiz iş görme, bir kimsenin vekâleti olmaksızın başkasının işini görmesi hâlinde taraflar arasında doğan hak ve borçları düzenleyen kanuni borç ilişkisidir.
Assignment of claims
The written transfer of a claim from the original creditor to a third party, who then steps into the creditor's position.
Assumption of debt
Borcun nakli, mevcut bir borcun içeriği değişmeksizin yeni bir borçluya geçmesini ve eski borçlunun borç ilişkisinden çıkmasını sağlayan iki aşamalı sözleşmesel işlemdir.
Authority of representation
Temsil yetkisi, bir kimsenin başkası adına ve hesabına hukuki işlem yapabilmesini sağlayan ve işlemin hüküm ve sonuçlarının doğrudan temsil olunan üzerinde doğmasını mümkün kılan yetkidir.
B
Barter
Trampa, taraflardan birinin diğerine bir malın mülkiyetini devretme borcu altına girmesine karşılık, diğerinin de bir malın mülkiyetini devretmeyi üstlendiği sözleşmedir.
Brokerage
Simsarlık, simsarın ücret karşılığında bir sözleşmenin kurulması imkânını hazırlamayı veya kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği ve ücretin kural olarak sözleşmenin kurulmasına bağlı olduğu sözleşmedir.
C
Commission agency
Komisyonculuk, komisyoncunun ücret karşılığında kendi adına ancak vekâlet verenin hesabına taşınır satımı ya da kıymetli evrak alım satımı işlerini üstlendiği sözleşmedir.
Consumer arbitration committee
An administrative dispute-resolution body that decides consumer disputes falling below a monetary threshold updated each year.
Contract
A legally binding agreement formed by mutually consistent declarations of intent, creating rights and obligations between the parties.
Contract for work (works contract)
An agreement in which a contractor undertakes to produce a specific result and the client undertakes to pay a price for it.
Contract of sale
An agreement by which the seller undertakes to transfer ownership of a thing and the buyer undertakes to pay the price in return.
Creditor's default
Alacaklının temerrüdü, usulüne uygun biçimde önerilen edimi veya borçlunun ifa için kendisinden beklenen hazırlık işlemlerini haklı bir sebep olmaksızın kabul etmemesi hâlidir.
Culpa in contrahendo
Sözleşme görüşmelerinde kusur, sözleşme kurulmadan önceki görüşme aşamasında dürüstlük kuralına aykırı davranan tarafın karşı tarafın uğradığı zarardan sorumlu tutulmasını sağlayan sorumluluk türüdür.
D
Declaration of intent
İrade beyanı, bir kimsenin hukuki sonuç doğurmaya yönelik iç iradesini sözle, yazıyla ya da davranışla dışa vurmasını ifade eden ve sözleşmenin kurulmasını sağlayan temel hukuki işlem unsurudur.
Default (temerrüt)
The legal state of delay that arises when a debtor fails to perform a due obligation despite it being demandable and duly called in.
Default interest
The additional interest a debtor must pay for the period of delay after failing to settle a monetary debt when it falls due.
Defective goods
A product that lacks the qualities promised in the contract or reasonably expected by the buyer, triggering statutory remedies.
Diminished value claim (vehicle)
A claim for the drop in a vehicle's resale value after an accident, recoverable even when the car has been fully repaired.
Distributorship agreement
Distribütörlük sözleşmesi, sağlayıcının ürünlerini belirli bir bölgede kendi adına ve hesabına satmak üzere dağıtıcıya sürekli olarak satma ve satın alma yükümlülüğü getiren çerçeve niteliğindeki sözleşmedir.
Duress (threat)
Coercion by which a person is driven to conclude a contract under the threat of serious and imminent harm to themselves or their relatives.
E
Earnest money
Bağlanma parası, sözleşme kurulurken taraflardan birinin diğerine verdiği ve aksi kararlaştırılmadıkça sözleşmenin yapıldığına kanıt oluşturan, ifa sırasında asıl borçtan düşülen para veya değerdir.
Earnest money (deposit on contract)
A sum handed over by one party at the conclusion of a contract as proof that the agreement has genuinely been made.
Excessive difficulty of performance
Aşırı ifa güçlüğü, sözleşmenin kurulmasından sonra öngörülemeyen olağanüstü bir durumun edimler arasındaki dengeyi borçlu aleyhine katlanılamaz ölçüde bozması hâlinde uyarlama veya dönme imkânı veren kurumdur.
Exclusive dealership agreement
Tek satıcılık sözleşmesi, sağlayıcının belirli bir bölgede ürünlerini yalnızca tek satıcıya vermeyi, tek satıcının ise bu ürünleri kendi adına ve hesabına sürekli biçimde satmayı üstlendiği sözleşmedir.
F
Factoring
Faktoring, mal veya hizmet satışından doğmuş ya da doğacak, fatura ile belgelendirilen alacakların faktoring şirketine devredilmesi karşılığında finansman, tahsilat ve garanti hizmetlerinin sağlandığı sözleşmedir.
Financial leasing
Finansal kiralama, kiralayanın kiracının seçtiği malı edinerek zilyetliğini kira bedeli karşılığında kiracıya bıraktığı ve sözleşme sonunda malın kiracıya geçmesinin kararlaştırılabildiği finansman sözleşmesidir.
Force majeure
An extraordinary, unforeseeable and unavoidable event beyond a party's control that makes performance of an obligation impossible.
Formal notice (warning letter)
A written warning served on the other party to demand performance of an obligation, exercise a right or record a legal position.
Formal requirement
Şekil şartı, bir sözleşmenin geçerli olarak kurulabilmesi için kanunun ya da tarafların öngördüğü yazılı, resmî veya özel biçime uyulması zorunluluğunu ifade eden geçerlilik koşuludur.
Framework agreement
Çerçeve sözleşme, taraflar arasında ileride kurulacak birden çok işlemin ortak koşullarını önceden belirleyen ve her bir işlemin ayrıca sipariş ya da ek sözleşmeyle kurulmasını öngören sözleşmedir.
Franchise agreement
Franchise sözleşmesi, franchise verenin marka, işletme sistemi ve bilgi birikimini belirli bir bölgede kullanma yetkisini bedel karşılığında bağımsız bir işletmeciye tanıdığı sürekli borç ilişkisidir.
Fraudulent misrepresentation
The intentional deception of a contracting party in order to induce them to conclude a contract they would not otherwise have made.
Freedom of contract
Sözleşme özgürlüğü, tarafların sözleşme yapıp yapmama, karşı tarafı seçme, içeriği belirleme ve sözleşmeyi sona erdirme konusunda kanunun çizdiği sınırlar içinde serbest olmasıdır.
G
Gift (donation) contract
A contract by which one person gratuitously transfers assets from their own estate to another during their lifetime.
Governing law
Uygulanacak hukuk, yabancılık unsuru taşıyan bir sözleşmeye hangi devletin maddi hukuk kurallarının uygulanacağını belirleyen ve taraflarca açıkça seçilebilen bağlama kuralıdır.
Guarantee agreement
Garanti sözleşmesi, garanti verenin bir kimseyi belirli bir işe girişmeye yöneltmek amacıyla o işten doğabilecek zararı bağımsız biçimde üstlendiği ve asıl borca bağlı olmayan teminat sözleşmesidir.
I
Impossibility of performance
İfa imkânsızlığı, borcun konusunu oluşturan edimin sürekli ve objektif biçimde yerine getirilemez hâle gelmesi nedeniyle borcun sona ermesi ya da hiç doğmamış sayılmasıdır.
Indemnity undertaking
Tazminat taahhüdü, taraflardan birinin belirlenen bir riskin gerçekleşmesi hâlinde karşı tarafın uğrayacağı zararı kusur şartı aranmaksızın karşılamayı üstlendiği bağımsız taahhüttür.
J
Joint and several liability
A form of liability in which each of several debtors can be held responsible to the creditor for the entire debt on their own.
Joint and several surety
Müteselsil kefalet, alacaklıya asıl borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehnini paraya çevirmeden doğrudan doğruya kefile başvurma imkânı tanıyan ve kefil aleyhine ağırlaştırılmış kefalet türüdür.
Jurisdiction clause
Yetki şartı, tarafların aralarındaki belirli bir hukuki ilişkiden doğacak uyuşmazlıklar için bir veya birden fazla mahkemeyi yetkili kılmak üzere yaptıkları yazılı anlaşmadır.
L
Latent defect
Gizli ayıp, satılanın teslim anında yapılan olağan gözden geçirmeyle fark edilemeyen, kullanım sırasında ya da uzman incelemesiyle sonradan ortaya çıkan nitelik eksikliğidir.
Letter of intent
Niyet mektubu, tarafların bir sözleşme kurma iradesini ve görüşmelerin çerçevesini ortaya koyan, kural olarak asıl sözleşmeyi kurma borcu doğurmayan ön belgedir.
Limitation of liability
Sorumluluğun sınırlandırılması, tarafların borca aykırılıktan doğacak tazminat sorumluluğunu belirli bir tutarla, zarar türüyle ya da süreyle kısıtlamayı veya tümüyle kaldırmayı amaçlayan sözleşme kaydıdır.
Loan agreement
Kredi sözleşmesi, kredi verenin belirli bir tutarı ya da kredi imkânını kullandırmayı, kullananın ise anapara ile faiz ve ücretleri kararlaştırılan vadelerde geri ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.
Loss-of-support damages (wrongful death)
Compensation claimed by those who lose the financial support a deceased person provided to them during their lifetime.
M
Mandate contract (vekâlet)
An agreement by which one party undertakes to manage an affair or perform a service for another, owing duties of care and loyalty.
Maturity of a debt
The legal state in which a debt becomes due, entitling the creditor to demand performance from the debtor immediately.
Mistake (error)
A defect of consent that arises when a party concludes a contract under a materially wrong assumption about an essential matter.
Moral (non-pecuniary) damages
Compensation in money for the pain, grief and injury to personal values caused by bodily harm, loss of a relative or attacks on personality rights.
N
Non-assignment clause
Devir yasağı, sözleşmeden doğan alacağın veya sözleşmedeki taraf sıfatının karşı tarafın yazılı onayı olmaksızın üçüncü kişilere devredilmesini engelleyen ve devir serbestisini kaldıran sözleşme kaydıdır.
Non-binding provision
Bağlayıcı olmayan hüküm, sözleşme metninde yer almakla birlikte taraflar bakımından hukuken talep edilebilir bir borç doğurmadığı açıkça kararlaştırılan ve yalnızca yönlendirici nitelik taşıyan düzenlemedir.
Non-disclosure agreement
Gizlilik sözleşmesi, taraflardan birinin ya da her ikisinin öğrendiği ticari, teknik ve kişisel nitelikli bilgileri saklamayı ve üçüncü kişilere açıklamamayı taahhüt ettiği sözleşmedir.
Notice of defect
Ayıp ihbarı, alıcının satılanda tespit ettiği ayıbı süresi içinde satıcıya bildirerek ayıptan doğan seçimlik haklarını korumak amacıyla yerine getirmesi gereken külfettir.
Novation
Yenileme, mevcut bir borcun sona erdirilerek yerine yeni bir borcun kurulmasını amaçlayan ve tarafların bu yöndeki iradelerini açıkça bildirmeleriyle gerçekleşen sözleşmedir.
O
Offer
İcap, bir sözleşmenin kurulması için gerekli bütün esaslı noktaları içeren ve karşı tarafın kabulüyle sözleşmeyi meydana getirmeye yönelik, önereni bağlayan irade açıklamasıdır.
Ordinary partnership
A partnership without legal personality in which two or more persons combine efforts and assets to pursue a common purpose.
P
Pecuniary damages
Monetary compensation awarded for the measurable financial loss a person suffers due to a wrongful act or a breach of contract.
Penalty clause (liquidated damages)
A pre-agreed sum written into a contract, payable if an obligation is not performed at all or not performed as promised.
Performance
İfa, borçlunun borç ilişkisinden doğan edimi kararlaştırılan yer, zaman ve biçimde alacaklıya tam olarak yerine getirmesi ve böylece borcu sona erdirmesidir.
Preliminary contract (agreement to contract)
A binding agreement in which the parties undertake today to conclude a specific main contract with each other in the future.
R
Recourse claim
The right of a person who paid a debt owed by or shared with another to reclaim the excess from the party ultimately responsible.
Release (discharge) agreement
A written declaration by which a creditor acknowledges that a claim against the debtor has been fully or partly extinguished.
Rescission of contract
Sözleşmeden dönme, kurulmuş bir sözleşmenin tek taraflı beyanla geçmişe etkili olarak ortadan kaldırılması ve tarafların aldıkları edimleri karşılıklı olarak geri vermekle yükümlü olmasıdır.
Rescission penalty
Dönme cezası, taraflardan birine belirli bir bedeli ödeyerek sözleşmeden dönme yetkisi tanıyan ve ceza koşulunun özel bir görünümünü oluşturan sözleşme kaydıdır.
Right of purchase
Alım hakkı, sahibine taşınmazı malikin ayrıca bir irade açıklamasına gerek olmaksızın tek taraflı beyanla ve önceden belirlenen bedelle satın alma yetkisi veren yenilik doğuran haktır.
Right of repurchase
Geri alım hakkı, sattığı taşınmazı belirlenen koşullar ve bedelle geri satın alma yetkisini satıcıya tanıyan, tek taraflı kullanımla satış ilişkisi doğuran yenilik doğuran haktır.
Right of withdrawal (consumer)
A statutory right allowing consumers to walk away from certain contracts without giving any reason and without paying a penalty.
S
Service level agreement
Hizmet seviyesi taahhüdü, sunulacak hizmetin erişilebilirlik, yanıt süresi ve performans gibi ölçülebilir asgari niteliklerini ve bunlara uyulmaması hâlinde uygulanacak yaptırımları belirleyen sözleşme ekidir.
Set-off
The extinguishing of mutual debts of the same kind by a unilateral declaration of one party, up to the amount of the smaller debt.
Severability clause
Bölünebilirlik kaydı, sözleşmedeki bir hükmün geçersiz sayılması hâlinde diğer hükümlerin geçerliliğini koruyacağını öngören ve kısmi hükümsüzlük sonucunu güvence altına almayı amaçlayan sözleşme hükmüdür.
Sham transaction (simulation)
A transaction the parties deliberately create for appearance only, concealing their true intent in order to mislead third parties.
Simple surety
Adi kefalet, alacaklının kefile başvurabilmesini asıl borçlunun önce takip edilmiş ve bu takibin sonuçsuz kalmış olması şartına bağlayan, kefil lehine koruma sağlayan kefalet türüdür.
Standard terms (general terms and conditions)
Contract clauses drafted unilaterally in advance for repeated use in similar agreements, presented without individual negotiation.
Statute of limitations (prescription)
A defence that allows a debtor to refuse performance when the creditor fails to pursue a claim within the period set by law.
Statutory interest
The interest rate set by legislation that applies to interest-bearing claims when the parties have not agreed on a rate themselves.
Strict (no-fault) liability
Liability imposed by law for certain damage even where the person held responsible acted without any fault of their own.
Subrogation
Halefiyet, bir borcu ifa eden üçüncü kişinin ödediği tutarla sınırlı olarak alacaklının yerine geçmesini ve alacağa bağlı teminatları da kazanmasını sağlayan kanuni geçiş hâlidir.
Suretyship (personal guarantee)
An undertaking by which a person becomes personally liable to the creditor if the principal debtor fails to pay the debt.
T
U
Unauthorised representation
Yetkisiz temsil, temsil yetkisi bulunmayan ya da yetkisini aşan bir kişinin başkası adına işlem yapması ve bu işlemin ancak icazetle temsil olunanı bağlaması durumudur.
Unconscionability (gross disparity)
A contract vitiated by one party exploiting the other's distress, imprudence or inexperience to obtain a grossly disproportionate advantage.
Unjust enrichment
The obligation to return a benefit gained at another's expense without any valid legal ground justifying the enrichment.
W
Warranty against defects
Ayıba karşı tekeffül, satıcının satılanı vaat ettiği nitelikleri taşır ve değerini ya da kullanım amacına elverişliliğini ortadan kaldıran veya azaltan eksikliklerden arınmış olarak teslim etme sorumluluğudur.
Warranty against dispossession
Zapta karşı tekeffül, satıcının, üçüncü kişinin satış sözleşmesinden önce doğmuş bir hakkına dayanarak satılanı alıcının elinden tamamen veya kısmen almasından doğan kanuni sorumluluğudur.
The glossary is provided for information only and does not constitute legal advice. What a term means in a specific case depends on the details of the file.
We stand by you in your legal processes.
From cross-border commercial operations to domestic disputes, take the first step towards a bespoke, results-driven strategy for your matter.